Duanın Ruhu, Birinci Bölüm

Kısım 1 / 9

**DUANIN RUHU**

**VEYA**

**Zamanın Beyhudeliğinden Sıyrılıp Ebediyetin Zenginliğine Yükselen Ruh**

**BİRİNCİ BÖLÜM**

**Yazan: William Law, M.A.**

**LONDRA:**

**Pater-noster Row’daki W. Innys için basılmıştır.**

**M.DCC.XLIX.**

**[Fiyatı Bir Şilin.]**

***

Ve elleri, durmaksızın bu iki katlı ebediyet tarafından idare edilen insanın, tam manasıyla derin bir uykuda olduğu, kendisine dair uyanmış bir idrakten mahrum bulunduğu haklı olarak söylenebilir. Bu dünyanın menfaatlerine ve hazlarına adanmış, dünyevi arzuların esareti altında tüketilip heba edilmiş bir ömür ise, bir rüyanın tüm geçiciliğine, boşluğuna ve aldatıcılığına sahip olması bakımından, hakikaten bir rüya olarak adlandırılabilir; aradaki tek ve büyük fark şudur ki, bir rüya sona erdiğinde hayaller ve vehimlerden başka hiçbir şey kaybedilmez; fakat hayat rüyası nihayet ölümle son bulduğunda, varoluşa adım atarken kendisi için yaratıldığımız o koca ebediyet kaybedilmiş olur. Bu dünyada, insanın gerek hayatını gerekse ölümünü felaketlerle dolu kılan yegane ıstırap ve yegane musibet, kendi rızasıyla, hatta inatla içine atıldığı bu körlük ve halinden habersizliktir. Şer ve keder vasfını taşıyan her ne varsa, kaynağını buradan alır. Bir insanın kendini bildiğini, bu dünyaya zamanın beyhudeliğinden sıyrılıp ebediyetin zenginliğine yükselmekten başka bir gaye için gelmediğini tasavvur ediniz; onun içsel düşüncelerini ve dışsal amellerini bu kendilik bilinciyle sevk ve idare ettiğini farz ediniz; işte o vakit, onun için her gün tüm şerrini yitirir; refah ile mihnet arasında bir fark kalmaz, zira her ikisini de aynı ruhla karşılar ve kabul eder; hayat ve ölüm onun için birdir.

Tanrı’nın ona vermeye hazır ve nihayetsizce arzulu olduğu her şeyden sonra. Zira güneş, kendisine doğru uzanan taze filizi, her hayrın kaynağı olan Tanrı’nın, Kendisine iştirak etmeyi özleyen ruha Kendini bildirmesindeki o mutlak kesinliğin yarısı kadar bile bir kesinlikle karşılamaz.

Hepimiz, doğuşumuz itibarıyla Tanrı’nın soyundanız; O’na olan yakınlığımız, birbirimize olan yakınlığımızdan çok daha fazladır; zira O’nunla yaşar, O’nunla hareket eder ve varlığımızı O’nunla sürdürürüz. Tanrı’dan vücuda getirilen ilk insana Baba, Oğul ve Kutsal Ruh’un nefesi ve ruhu üflenmiş, böylece o, yaşayan bir ruh olmuştur. İlk babamız işte bu suretle Tanrı’dan doğmuş, O’ndan neşet etmiş ve cennette Tanrı’nın suretinde ve benzeyişinde durmuştur. O, Tanrı’nın sureti ve benzeyişiydi; fakat bu onun dışsal şekli yahut azaları bakımından değildi, zira hiçbir şekil Tanrı’ya benzemez; o, Tanrı’nın suretinde ve benzeyişindeydi, çünkü Mukaddes Teslis kendi tabiatını ve ruhunu onun içine üflemişti. İlahiyet, yani Baba, Oğul ve Kutsal Ruh nasıl her daim semada iseler ve semayı her yerde var kılıyorlarsa, onların insana üflediği bu ruh da semayı beraberinde insanın içine getirmişti; böylece insan, yeryüzünde olduğu kadar semada, yani semavi bir hali yahut hayatın doğuşunu ifade eden cennette bulunuyordu.

Kısım 2 / 9

İlk yaratılışında Şeytan ve Yılan kendisinde ne kadar canlıysa, o da kendisinde o kadar canlıydı. Adam’ın iyi ve kötüyü bilmemesinin esası burada yatıyordu; zira onun dışsal bedeni ve dış dünyası (ki iyi ve kötü yalnızca orada mevcuttu) kendi tabiatlarını ifşa edemez yahut onun içinde kendi hayatlarını açamazdı; bunlar, içindeki semavi insanın kudreti ve hayatı tarafından hareketsiz tutulmaktaydı. Bu, insanın ilk ve en büyük imtihanıydı; Tanrı’nın sırf iradesiyle yahut bir deney olsun diye ona yüklediği bir imtihan değil, bulunduğu halin tabiatı gereği kaçınılmaz olarak ortaya çıkan bir imtihandı. O, hem beden hem de ruh itibarıyla bir melek olarak yaratılmıştı; ve bu melek, dış dünyanın tabiatına sahip dışsal bir bedenin içinde duruyordu; bu yüzden, halinin tabiatı gereği, bir meleğe yakışır şekilde yaşayıp dışsal bedenini yalnızca dış dünyanın harikalarını Yaradan’ın şanına açmak için bir vesile olarak mı kullanacağını, yoksa arzusunu, içindeki iyi ve kötüyü bilmek uğruna dış dünyanın hayvani hayatını kendisinde açmaya mı yönelteceğini seçme kudretine ve imtihanına sahipti. Şurası muhakkaktır ki, o bu iyi ve kötünün bilgisine şehvet duydu ve bunu elde etmek için vasıtalara başvurdu. İçindeki hayvani hayatı ve hissi uyandırarak bu bilgiyi elde eder etmez,

zira bu, zihnimize sunulabilecek en yakın ve en hakiki tasvirdir. İlk semavi bedenimizi yeniden kazanmamızın lüzumu, Mesih’in bedenini ve kanını yememizin lüzumudur. İlk semavi ruhumuza yeniden kavuşmamızın lüzumu, Kutsal Ruh ile vaftiz edilmemizin lüzumu ile beyan edilmiştir. Düşüşümüz, ruhumuzun bu semavi beden ve ruhtan, bu dünyanın hayvani beden ve ruhuna düşmesinden başka bir şey değildir. Düştüğümüz halden yükselişimiz yahut kurtuluşumuz, kutsal metinlerde içsel yahut yeni insan olarak adlandırılan ve Mesih İsa’da yeniden yaratılan o ilk melek ruhunu ve bedenini yeniden kazanmaktan başka bir şey değildir. Nihayet, İncil’de emredilen nefsin ve kanın tüm terbiyesinin hakiki sebebini burada görünüz; zira bu dış dünyanın hayvani hayatı insanda açılmamalıydı; bu hayat, insanın Tanrı’dan ayrılması ve semanın melekutuna karşı ölmesidir; bu yüzden, Adam’ın uğruna öldüğü o ilk semavi hayatın içimizde yükselmesine yer açılması için, onun tüm işleyişleri, iştahları ve arzuları dizginlenmeli ve zapt altında tutulmalıdır.

Fakat konumuza dönelim. Adam ilk yaratılışında böyle bir melekti; dışsal bir bedende ve dış dünyada ikamet ediyor, onlardan hiçbir tesir almıyor ve onlara hükmedebiliyordu.

onda; fakat orada, dış tabiatın her bir kuvvetinde Tanrı’nın harikalarını açma kudretine ve maharetine sahip semavi bir sanatkar gibi hareket etmek üzere bulunuyordu. Okuduğumuza göre, bir melek belirli zamanlarda Kudüs’teki bir havuza iner, meleğin harekete geçirdiği su şifa vasıfları sunardı; fakat melek sudan ne bir ağırlık ne de bir soğukluk hissi alırdı. Bu, Adam’ın tüm dış tabiat karşısındaki ilk hürriyetinin ve onun üzerindeki hakimiyetinin bir timsalidir. O, gittiği her yerde bu meleğin yaptığını yapabilir, her bir unsuru ve unsurlardan müteşekkil her şeyi, onlardan hiçbir tesir hissetmeksizin, içlerinde gizli olan Tanrı’nın tüm zenginliklerini ifşa etmeye sevk edebilirdi. Tüm yaratılışın Tanrı’nın şanını göstermesini sağlamak, cenneti tüm yeryüzüne yaymak, ta ki bu dünyadaki tüm iyiliğin ilk haline geri çağrılacağı ve her bir parçadaki tüm kötülüğün iblis ile meleklerine bırakılacağı vakit gelene dek, hem Adam’ın hem de onun soyunun vazifesi olacaktı. Fakat o, bu ilk halinden düşüp bu dünyanın bir hayvanı haline geldiğinden beri vazifesi değişmiştir; artık hem kendisi hem de üzerindeki hayvanlar için lanetlenmiş toprağı alın teriyle işlemek zorundadır.

Kısım 3 / 9

iyi ve kötüyü bilme ağacından yeme; zira ondan yediğin gün kesinlikle ölürsün.

Sanki şöyle denmişti: "Seni bu cennete, meleklerin semadaki tabiatına benzer bir tabiatla getirdim. Yaratılışının nizamı ve şerefi gereği, bu dünyada yaşayan ve hareket eden her şey, yöneticileri olarak sana tabi kılınmıştır. Seni bu dünyanın dışsal bedeninde, meleklerin kaybetmiş olduğu o melekut için münasip, kalabalık bir nesil meydana getirene dek, bir süreliğine meleklerden biraz daha aşağı kıldım. Etrafındaki dünya ve onun içinde yeni uyanmış olan hayat, senden çok daha aşağıdadır; senin tabiatından tamamen dun bir tabiata sahiptir. Bu, huzurumda uzun süre ayakta kalamayacak kaba, fani bir eşya halidir; fakat yaratılışta kötülüğün ilk kez bilinmesine sebep olan o mahlukların izlerini bir süre taşımak zorundadır. Senin yeni bir varlık nizamı meydana getireceğin bu bölgede ilk ikamet eden melekler, Yaradanlarının zenginlikleri ve kudretleriyle fazlasıyla donatılmış, ulu ve güçlü ruhlardı. Onlar, yaratılış nizamının gerektirdiği üzere, Yaradanlarının altında hilm ve teslimiyet içinde durdukları müddetçe, hiçbir şey imkansız değildi."

* Tanrı’nın üzerine yükselmek yerine (umdukları gibi), O’ndan koparak, kendi kendilerine azap veren tabiatlarının altında, ebedi esaretin yeni derinliklerine durmaksızın batmaktan başka bir şey bulamadılar. Dipsiz bir dağdan aşağı inen bir tekerlek nasıl durmaksızın dönmeye devam etmek zorundaysa, onlar da kendi yanlış yönlenmiş iradelerinin şiddetiyle, tüm şanın kaynağından, kendi karanlık, ateşli ve işleyen kuvvetlerinin dipsiz derinliklerine doğru durmaksızın aşağı yuvarlanmaktadırlar. Kendi tabii kuvvetlerinin uyandırdığından başka bir cehennemde değillerdir; Tanrı’ya olan tüm hilm ve tabi oluşu ebedi güçleriyle reddederek bizzat kendilerinin kıldığı o bükülmez, katılaşmış ruhlarından başka bir zincirle bağlı değillerdir. O anda, melekutlarının o güzel maddeselliği, içinde ikamet ettikleri o camdan deniz, bu asi ruhların gazap dolu ve isyankar işleyişleriyle paramparça oldu; ve siyah bir göle, ateş ve gazaptan, kesafet ve karanlıktan müteşekkil korkunç bir kaosa, tabiatın karışmış, bölünmüş ve birbiriyle savaşan vasıflarının yüksekliğine ve derinliğine dönüştü. Benim yaratıcı iradem, onların harap olmuş melekutunun enkazını bir dünyaya, bir güne,

güneşlere, yıldızlara ve ayrılmış unsurlara bölerek bu asi ruhların işleyişlerini durdurdu. Meleklerin bu isyanı o düzensiz kaosu meydana getirmemiş olsaydı, bu dış dünyanın yapıldığı böylesi bir maddesellik asla bilinmeyecekti. Kaba, sıkışmış toprak, taşlar, kayalar, şuradaki gazaplı ateş, buradaki ölü su, birbiriyle savaşan unsurlar ve onların kaba nebatatı ile hayvanları, ebediyette bilinmeyen şeylerdir ve senin cennette var edilmene vesile olan o büyük gayeler tamamlanana dek sadece zamanda görülecektir. Ve sonra, asi mahluk tarafından uyandırılan bir ateşin tabiatın tüm düzenini bozması ve o camdan denizi bir kaosa çevirmesi gibi, benim kelamımla tutuşturulacak son bir ateş de bu dünyanın zeminini tamamen temizleyecektir. Bu arındırıcı alevlerde güneş, yıldızlar, hava, toprak ve su tüm cüruflarından, ölümlerinden ve bölünmüşlüklerinden ayrılacak ve hepsi yeniden o ilk, semavi maddeselliğe, senin ve soyunun ebediyete kadar tespihler söyleyeceği ebedi ışık ve şanın camdan denizine dönüşecektir. Bu yüzden, ey cennetin çocuğu, ey ebediyetin oğlu, bu dış dünyadaki hiçbir şeye hasret dolu bir gözle bakma. Onun içinde düşmüş meleklerin kalıntıları vardır; senin orada bir yöneticiden başka yapacak hiçbir işin yoktur.

Kısım 4 / 9

semavi maddeselliğin, zamanda yetişen her şeyden çok daha hakiki olan meyveleri ve sebzeleri vardı; fakat bunlar bu dünyanın meyvelerinin kabalığından, bir meleğin semavi bedeninin yeryüzündeki en kaba hayvanın bedeninden farklı olduğu kadar farklıydı. Bu melekler melekutunda, (şimdi dört parça halinde olan) tek unsur, durmaksızın yeni hayat şekilleri ve suretleri meydana getiren velut bir mucizeler anasıydı; hayvanlar, canavarlar yahut böcekler değil, ilahi tabiatın zenginliklerinin derinliklerinden hoş mucizeler olarak fışkıran ve meleklerin seslerini hayatın sonsuz kaynağına hamt ilahileriyle akort eden güzel suretler ve hayatın sonsuz bölünebilirliğinin ve derecelerinin ideal şekilleriydi. Ve işte bu yüzden, ey Adam, bu fani dünyadaki gerek hayvani gerekse nebati hayatın bu sonsuz, nihayetsiz çeşitliliği bundandır. Zira bölünmüş unsurlarda hiçbir meyve yahut sebze fışkıramazdı, meğerki onlar, vaktiyle meleklerin meyvelerinin yetiştiği o tek semavi maddeselliğin yahut camdan denizin bölünmüş parçaları olmasın. Yıldızlardan, havadan ve sudan hiçbir hayvani hayat doğamazdı, meğerki onlar, şekillerin ve

melek tabiatı, cennette bir melek olarak meleklerin gıdasını yemekle ve bu karışık, kusurlu ve fani dünyaya, onun bozulabilir, gayripak ve fani tabiatına iştirak etmeksizin hükmetmekle iktifa et. Hayvanların bu hayatın kendilerine sunduğu iyiyi ve kötüyü nasıl hissettiklerini bilmeye şehvet duyma; zira onların hissettiklerini hissedecek olursan, onlar gibi olmak zorunda kalırsın; onların tabiatına sahip olmadıkça onların idrakine sahip olamazsın; aynı anda hem bir melek hem de dünyevi bir hayvan olamazsın. Eğer sende hayvani hayat yükselirse, aynı anda tabiatının semavi doğuşu sende ölmek zorundadır. Bu yüzden arzunu ve muhayyileni, sana ancak bu dış dünyanın hayvanlarına mahsus olan iyi ve kötünün bilgisini verebilecek bir ağaçtan uzak tut; zira hayvani tabiattan başkası yıldızlardan ve unsurlardan iyi yahut kötü kabul edemez; onların, kendilerinden neşet eden hayattan başkası üzerinde hiçbir hükmü yoktur. Bu yüzden sadece cennetin gıdasını ye; meleklerin ekmeğiyle iktifa et; zira bu ağaçtan yiyecek olursan, bu kaçınılmaz olarak içindeki hayvani hayatı uyandıracak ve açacaktır; ve o anda, semavi olan ne varsa ölecek ve sende hiçbir hükmü kalmayacaktır. Ve sen, ömrün boyunca bölünmüş, birbiriyle savaşan kuvvetlerin esareti altına düşeceksin.

bu derece ağır bir cürüm yüzünden Adam’ı topallık ve körlükle cezalandırmış mıdır? Ve dahası, Tanrı’nın Adam’ı bu topal ve kör halde yatarken görüp ona şefkatle seslendiği, ona semada sahip olduğu bir sevgi sırrını haber verdiği ve bunu ona en yüce sevgi elçisiyle derhal göndermeyi vaat ettiği farz edilirse; bu ilahi kudretin semavi sırrını kullanmakla, bacaklarının ve gözlerinin, zaman içinde, şüphe götürmez bir surette yeniden eski haline kavuşacağını ona temin ettiği düşünülürse,

Kısım 5 / 9

İlk hallerinden daha iyi bir durumda olsalar dahi, bu körlük ve kötürümleşmenin herhangi bir cüzünü, Adem'e karşı alevlenmiş bir ilahi gazaba yüklemek çok daha akılsızca ve abes olmaz mı? Bilakis, tüm bu meselede Adem'in Tanrı'dan saf sevgi ve inayetin taşkınlığından başka hiçbir şey almadığı; kendisindeki körlük ve kötürümleşmenin ise yalnızca kendi iradi fiillerinin kendi üzerindeki tesirinden ibaret olduğu en yüksek derecede aşikar değil midir? Bu durum, kendi fiili ve ameliyle Tanrı'nın kendisini içinde yarattığı o ilahi hayatı söndürdüğünde, meselelerin Tanrı ile ilk babamız arasında nasıl durduğunun sade fakat berrak bir tasviridir. Adem, düşüşüyle birlikte, kendi fiilinin tabiatının kendi üzerine getirdiğinden ve kendisine yapmayı bizzat seçtiği şeyden daha fazla bir zarara, daha fazla bir şerre maruz kalmamıştır. Dolayısıyla, dışarıdan uygulanan bir ceza tabiatında hiçbir şey yoktu; bu durum yalnızca kendi fiilinin kendi içinde ve kendi üzerinde gerçekleştirdiği şeyden ibaretti. Tıpkı kendi gözlerini oyan bir adamın, yalnızca kendi fiilinin kendi içinde meydana getirdiği o karanlık ve körlüğe sahip olması gibi.

Bu meselenin bu kısa, lakin açık ve hakiki izahıyla, insanın düşüşü ve asli günah etrafında ortaya atılmış bir yığın müşkülün yükünden bir anda kurtulmuş oluruz. Tanrı'nın inayeti nasıl olur da Adem'deki böylesine küçük ve tek bir itaatsizlik fiilini bu denli büyük bir ceza ile cezalandırabilir sorusu büyük bir tartışma konusu olagelmiştir. Burada Tanrı'nın mutlak hakimiyetine müracaat edilmiş ve mesele bununla düzeltilmeye çalışılmıştır; bu şekilde müdafaa edilen mutlak hakimiyet fikrinden ise mutlak seçilmişlik ve mutlak reddedilmişlik sistemleri doğmuştur. Fakat tesellimiz odur ki, burada sorulan sorunun ne Tanrı'yı ne de insanı ilgilendirdiği, meseleyle hiçbir alakası olmadığı ve onu kurgulayanların zihinlerinden başka hiçbir yerde varlık bulmadığı anlaşılmaktadır. Zira Adem'in günahını teşkil eden fiil, kendi içinde, onun üzerine çöken o feci değişimin tamamını barındıran bir fiildi; dolayısıyla küçük yahut tek bir itaatsizlik fiili olmadığı gibi, en ufak bir ceza da içermiyordu.

Meseleyle tamamen alakasız olan bu soru yerine şöyle sorulmalıydı: Tanrı'nın inayetiyle, Adem'in kendisinden tamamen üstün bir tabiat ve cinsten çocuklar dünyaya getiremeyecek olması nasıl bağdaşabilirdi? Tanrı ile rabıtalı olarak sorulabilecek yegane soru budur ve yine de bu, abesliği kendi kendini çürüten bir sorudur. Zira Adem'in tüm evlatlarında günahın bulunmasının yegane sebebi, dünyevi et ve kandan olan Adem'in kendi içinden mukaddes bir melek çıkaramayacak olması, bilakis kendisiyle aynı tabiat ve mevcudiyette çocuklar nemalandırmak mecburiyetinde olmasıdır. Bu yüzden burada da, Tanrı'nın Adem'in günahını onun nesline yüklemesi üzerine yazılmış tüm o zahmetli ciltlerin, kağıt israfından ibaret sayılması gerektiği hakikaten söylenebilir.

Kısım 6 / 9

Bundan da öte, Adem'in günahının tabiatından, tüm felaketinin kendi fiilinin tabiatından kaynaklandığı ve Tanrı'nın ona karşı duyduğu bir gazap yahut öfkeden ötürü üzerine hiçbir şeyin yüklenmediği ne kadar aşikarsa, İlahi Tabiat'ın mütalaasından da bu durum çok daha fazla aşikardır. Zira mukaddes ve üçlü birliğe sahip Tanrı'da, ezelden ebede hiçbir gazap kıvılcımının bulunmadığı ve asla bulunmayacağı, muhtelif ilahiyat sistemlerinde her ne kadar hasıraltı edilmiş olsa da, muhteşem ve neşe verici bir hakikattir. Şayet Tanrı'nın bir gazabı bir yerlerde var olsaydı, her yerde olması gerekirdi.

Sınırsız iyilik ve kemalatın kaynağı olarak, güneşten süzülen ışık ışınlarından çok daha kesintisiz bir bollukla, tüm tabiatın ve mahlukatın üzerine durmaksızın sadece sonsuz bereket nehirleri akmaktadır. Güneşin nasıl tek bir tabiatı varsa ve ışıktan başka bir şey veremiyorsa, mukaddes ve üçlü birliğe sahip Tanrı'nın da tüm yaratılışa karşı tek bir tabiatı ve muradı vardır; o da ilahi kemalatının zenginliğini ve tatlılığını, bunlara muktedir olan ve kabul etme istidadı bulunan her şeyin üzerine akıtmaktır.

Tanrı'nın iyiliği, hayrı paylaşma arzusuyla patlak vererek yaratılışın sebebi ve başlangıcı olmuştur. Buradan şu netice çıkar ki, Tanrı ebediyete kadar mahlukata karşı hayrı paylaşmaktan başka hiçbir düşünceye yahut murada sahip olamaz; zira O, mahlukatı yalnızca hayrı kabul etmesi gayesiyle yaratmıştır. Mahlukata yönelik ilk saik değişmezdir; kaynağını Tanrı'nın hayrı paylaşma arzusundan alır ve Tanrı'dan mahlukata yönelik irade ve murat olarak, onu ilk başta yaratan o aynı sevgi ve inayetten başka bir şeyin gelmesi ebediyen imkansızdır. O, yaratılışta mahlukat için neyi murat ettiyse, her daim onu murat etmek mecburiyetindedir. Bu, Tanrı'nın sevimli tabiatıdır.

Ona, Tanrı'da uyanan bir gazapla verilmiş değil, bilakis yalnızca kendi fiilinin kaçınılmaz olarak üzerine getirdiği böylesi bir sefalet haliydi. Şimdi onun ruhuna ne olduğunu biraz daha vazıh bir şekilde ve düşüşünden önceki semavi halinden nasıl farklılaştığını görelim.

Mevkilerini koruyan melekler ile ondan düşenler başlangıçta bir ve aynı tabiattaydılar; düşen melekler tabiatlarının tamamını kaybetmediler, zira öyle olsaydı hiçliğe düşmüş olurlardı; onlar sadece tabiatlarının semavi ve ilahi kısmını kaybettiler ve bu yüzden içlerinde hala mukaddes meleklerde de bulunan ve her ikisi için de ortak olan bir şeyler kalmıştır. Kaybetmedikleri ve kaybedilmesi de imkansız olan bu şey, bir kez var olduktan sonra parçalanamayan, tabiatlarının kesintisiz ebediyetinin yahut ölümsüzlüğünün dayandığı muayyen bir hayat kökü yahut varoluş zeminidir; bu kök yahut ilk hayat zemini, semavi bir doğuma da, cehennemde bir doğum ve büyümeye de eşit derecede muktedirdir. Meleklerde bu hayat kökünün bulunduğu ve bunun onların semavi tabiatlarından tamamen farklı bir şey olduğu şundan çok açıktır ki, şeytanlar semavi tabiatlarını kaybetmiş, lakin ebedi ve ölümsüz tabiatlarını korumuşlardır; dolayısıyla onların ebediyet ve ölümsüzlüklerinin dayandığı şey, semavi tabiatlarından tamamen farklı olmalı ve aynı zamanda mukaddes meleklerin ebediyet ve ölümsüzlüklerinin dayandığı şeyle aynı olmalıdır. Zira düşmüş meleklerin içlerinde düşüşlerinden önce sahip oldukları ve cennetten getirdikleri o ebedi kökten başka bir ebedi kök yoktur; bu yüzden tabiatlarında ebedi ve ölmeyecek olan şey, mevkilerini koruyan meleklerdeki o aynı ebedi hayat köküdür. Netice itibarıyla, bir melek ile bir şeytan arasındaki yegane fark şudur: Melekte onun ebedi hayat kökü, içinde Tanrı'nın ışığının ve mukaddes ruhunun doğumunu meydana getirir; şeytanda ise bu ebedi hayat kökü bu doğumu ve onu yeniden ortaya çıkarma gücünü kaybetmiştir. İşte Adem'in ruhunun düşüşünden önceki ve sonraki hali arasındaki hakiki fark burada açıkça görülmektedir. Düşüşünden önce, içinde Tanrı'nın ışığının ve mukaddes ruhunun ilahi doğumunun fışkırdığı bir Tanrı meleğinin tabiatına sahipti; fakat Tanrı'nın iradesine ve emrine aykırı olarak içinde hayvani bir hayat uyandığında, semavi hayat kaçınılmaz olarak söndü. Bu yüzden ruh, kendisini Tanrı'nın bir meleği kılan o semavi doğumu kaybettikten sonra, içinde o ebedi ve ölümsüz hayat kökünden, yani özünden başka bir şey kalmadı.

Kısım 7 / 9

Her ne kadar öyle olsalar da, şu iki sebepten ötürü onların cehennemine düşmedi.

Birincisi, onun meleksi insanı bu dış dünyadan alınmış bir bedende ikamet ediyordu; bu beden onun günahıyla hemen ölmedi, bu yüzden semavi ışığını kaybetmiş olan ruhu doğrudan şeytanın cehennemine düşmedi, bilakis dünyevi et ve kandan bir bedene düştü. Bu beden, bu hayatın zevk ve tatminlerine muktedir olduğundan, varlığını sürdürdüğü müddetçe ruhu kendi düşmüş halinden ve cehennemlik vaziyetinden habersiz tutabiliyordu.

İkincisi, Adem kendi kibirli gücüyle Tanrı'nın üzerinde yahut onsuz olmaya heves etmediği, sadece bu dünyanın hayvani hayatının iyilik ve kötülüğünü hissetme arzusuna kapıldığı için, yalnızca aradığı şeyi buldu ve kendi fiillerinin ve arzularının içinde açtığı o hayvani hayattan başka bir hal yahut sefalete düşmedi. Bu yüzden bu dış dünya onun çok işine yaradı, düşmüş meleklerin haline hemen düşmesini engelledi.

Fakat o zaman, onu düşmüş meleklerin cehenneminden uzak tutan dünyevi et ve kandan bedeni dışında hiçbir şey yoktu ve bu beden artık hayvanlarda olduğu gibi onda da ölümlüydü; her an onu kendisinden çekip alabilecek binlerce kazanın insafına kalmıştı.

Doğum, yeni bir tabiatın hakiki bir doğumu yahut büyümesi olmayan bir şey hakkında mecazi, kuvvetli bir kelimeler silsilesinden ibarettir; lakin en iyi tefsir kaidelerine göre, ya vaftiz ayiniyle Hristiyanlar cemiyetine girişimizi yahut bir talebenin, birlik şartlarına riayet ederek yahut onun yol ve yöntemlerini taklit ederek, bir söz sanatı vasıtasıyla kendisinden yeniden doğduğu söylenebilecek muallimiyle kurabileceği yeni bir münasebeti ifade edebilir.

Şimdi burada dikkat edilsin ki, kutsal metindeki hiçbir pasaj, lafzi mananın kabul edilemez olduğu, kendi içinde kötü, imkansız yahut kutsal metnin bazı açık ve inkar edilemez doktrinleriyle çelişen bir şeyi ima ettiği durumlar haricinde, mecazi bir ifade olarak adlandırılamaz yahut addedilemez. Burada durumun böyle olmadığı çok aşikardır. Zira düşmüş insanın ruhunun Tanrı'nın Oğlu yahut Işığı ve Mukaddes Ruhu vasıtasıyla yeniden doğmasının, kelimelerin lafzi manasıyla kendi içinde kötü, imkansız yahut kutsal metnin açık ve inkar edilemez doktrinleriyle çelişen bir şey olduğunu kim iddia edebilir? Bu yüzden bu meselede kelimelerin lafzi manasını bırakıp mecazi bir manaya sığınan müfessirler mazeretsizdirler ve böyle yapmak için öne sürebilecekleri hiçbir gerekçeleri yoktur.

İşte bu, ruhun düşmüş haldeki vaziyetinin, Tanrı'nın ışığının ve ruhunun yeni bir doğumu kendi içinde yeniden meydana getirilene dek, Tanrı'nın krallığına karşı aynı ölüm halinde yatışının tamı tamına karşılığıdır. Bu yüzden bu kelimeleri lafzi manalarıyla anlamanın lüzumu, yeni doğumun mecazi bir manasına kaçmanın abesliği ve bunun hakiki mana olmasının imkansızlığı, her iki durumda da eşit derecede açık ve kesindir.

Kısım 8 / 9

Ruhun düşmüş haliyle bu hakiki ölüm durumunda olduğu doktrini, sadece kutsal metnin umumi akışından açıkça anlaşılmakla kalmaz, aynı zamanda tüm ilahiyat sistemlerinde teyit edilir. Zira hepsi, kurtarılmamış insanın bedeninin ölümüyle birlikte, düşmüş meleklerinkine benzer bir sefalet haline düşmüş olması gerektiğini kabul eder ve öğretir. Fakat semavi hayatın ruhta sönmüş olduğu hakikat olmadıkça bu nasıl doğru olabilir? Ve insanın, herhangi bir varlığı cennette yaşamaya muktedir kılabilecek yegane şey olan Tanrı'nın o ışığını ve ruhunu gerçekten kaybettiği nasıl doğru olabilir? Bu yüzden benim burada ve başka yerlerde, ruhun düşüşüyle ölmesi ve kurtuluşu için içinde Tanrı'nın Oğlu ve Mukaddes Ruhu'nun hakiki bir yeni doğumuna muhtaç olması hakkında söylediğim hiçbir şey, insanın düşmüş haldeki bu büyük, temel doktrininden vazgeçilmedikçe inkar edilemez.

Onun kurtuluşunu gerçekleştiren, lakin kaybettiği tüm o semavi hayatın yeni doğumunu mükemmelen tamamlayan bir şeydi.

İncil bize, haydutların arasına düşen, haydutların soyup yaraladığı ve yarı ölü halde bıraktığı bir adamdan bahseder; önce bir rahip, ardından bir Levi'li o yoldan geçerken, her ikisi de yolun diğer tarafından geçerek zavallı adamdan kaçınmışlardır.

Burada rahip ve Levi'linin zavallı adamı buldukları o çaresiz halde bıraktıkları aşikardır. Şimdi farz edelim ki, yolun diğer tarafından gitmek yerine yanına gelmişler ve yaralarına sadece kelimelerin mecazi manasında yağ ve şarap dökmüşler, yani ona öyle sözler söylemişler ki, bu sözler o kadar yumuşak, o kadar yağ gibi ve canlandırıcıymış ki, tam bir söz sanatı ile yaralarına şarap ve yağ dökmek olarak adlandırılabilirmiş. Şimdi bunu yapmış olsalardı, zavallı adamın yaralarının ve çıplaklığının hala ilk çaresiz halinde bırakıldığı söylenmek mecburiyetinde kalınmaz mıydı? Ve tüm bunlar şu açık sebepten ötürüdür: Çünkü zavallı adam kelimelerin mecazi manasında değil, hakikaten ve gerçekten çıplak ve yaralıydı; bu yüzden hakiki yağdan ve yaralarına gerçekten dökülen şaraptan başka hiçbir yardım yahut fayda göremezdi. Ve aynı şekilde.

İsa Mesih'te. Bundan daha çelişkili bir şey olabilir mi? Yahut kurtuluşumuzun tüm tabiatının kalbine bundan daha doğrudan darbe vurabilecek bir şey var mıdır? Tanrı insan oldu, düşmüş tabiattan bir doğumu üzerine aldı. Fakat bu neden yapıldı? Yahut bu sırrın hayranlık uyandırıcı derinliği nerede yatmaktadır? Tüm bunlar Tanrı'nın insana olan sevgisinin sonsuzluğunu nasıl beyan eder? Çünkü melekleri hayrete düşüren bu gizemli tecessüdden daha azı, düşmüş insanın yukarıdan yeniden doğması ve yeniden İlahi Tabiat'ın hissedarı kılınması için bir yol açamaz yahut bir imkan başlatamazdı. Çünkü insan cennetin krallığına karşı o kadar ölmüştü ki, tüm tabiatta onun için hiçbir yardım yoktu. En yüksek mertebedeki mahlukatın hiçbir gücü, hiçbir kabiliyeti onda en ufak bir hayat kıvılcımı tutuşturamaz, kaybettiği o semavi ışığın en ufak bir parıltısına bile kavuşmasına yardım edemezdi. Şimdi tüm tabiat ve mahlukat, Adem'in etrafında, kendisinin kendisine yardım edemediği gibi ona yardım etmekten aciz bir şekilde dururken ve hepsi şu sebepten ötürü ona yardım etmekten acizken:

Kısım 9 / 9

Onun kaybetmiş olduğu şey, Cennetin Hayatı ve Işığı idi, insan doğanın tüm güçlerinden ve imkanlarından hiçbir yardım alamayacak halde böyle çaresizce yatarken, İsa Mesih vasıtasıyla yardım bulduğunu söylememizi sağlayan o Sır ne kadar yüce, ne kadar tapılasıdır. Bundan daha tutarsız bir şey var mıdır? Yahut herhangi bir şey, kurtuluşumuzun tüm tabiatının kalbine bundan daha doğrudan darbe vurabilir mi? Tanrı insan oldu, düşmüş doğadan bir doğuşu üzerine aldı. Fakat bu neden yapıldı? Yahut bu Sırrın o tapılası derinliği nerede yatmaktadır? Tüm bunlar, Tanrısal Sevginin insana yönelik sonsuzluğunu nasıl beyan etmektedir? Bunun sebebi, düşmüş insanın yukarıdan yeniden doğması ve yeniden Tanrısal Tabiatın bir hissedarı kılınması için bir yol açabilecek yahut bir imkan başlatabilecek tek şeyin, melekleri hayrete düşüren bu gizemli Bedenleşmeden daha azı olmamasıdır. Bunun sebebi, insanın Cennetin Krallığına karşı öylesine ölmüş olmasıydı ki, tüm doğa boyunca onun için hiçbir yardım yoktu. En yüce yaratılmışlar mertebesinin hiçbir gücü, hiçbir yeteneği, onun içinde en ufak bir hayat kıvılcımını tutuşturamaz yahut kaybetmiş olduğu o cennet ışığının en ufak bir parıltısını bile görmesine yardım edemezdi. Şimdi, tüm doğa ve yaratılmışlar, Adem'in etrafında, kendisi kendine yardım etmekten ne kadar acizse ona yardım etmekten o kadar aciz bir halde dururken ve hepsi de tam olarak şu sebepten ötürü ona yardım etmekten acizken, çünkü onun kaybetmiş olduğu şey Cennetin Hayatı ve Işığı idi, insan doğanın tüm güçlerinden ve imkanlarından hiçbir yardım alamayacak halde böyle çaresizce yatarken, bizi bunu söylemeye muktedir kılan o Sır ne kadar yüce, ne kadar tapılasıdır.