Astrolojiye Giriş: On İki Burcun Doğası
Traités d'astrologie arabe (Zahel, Messahallah) / Arap Astrolojisine Dair İncelemeler — dijital nüshadan özgün bir sayfa (Source Library).

Astrolojiye Giriş: On İki Burcun Doğası

Sahl ibn Bişr (Zahel)· 9. yüzyıl (Fransızca çeviri elyazması)· Özgün: İngilizce· Source Library· ~28 dk okuma
AstrolojiTürkçe çeviriAçık erişim

Dokuzuncu yüzyılın önde gelen astrologlarından Sahl ibn Bişr, yıldızların yargısına dair incelemesine göğün en temel taşıyla başlar: on iki burç. Aşağıdaki pasaj, eserin açılış sözleridir. Kitabın kime ve hangi buyrukla çevrildiğini bildiren kısa bir ithafın ardından usta, öğrencisini adım adım göğün düzenine sokar. Önce burçları eril ve dişil, gündüz ve gece olarak ikiye ayırır; ardından ufuktan dik ya da eğik yükselişlerine göre sınıflandırır. Bu sade ama titiz giriş, kadim yıldız biliminin bir soyluluk ve ölçü sanatı olduğunu daha ilk satırdan sezdirir.

Türkçe çeviri (tam çeviri) · Çeviren Şira Nur Uysal

Burada Sahl'in astroloji yargılarına dair kaleme aldığı kitap başlar; Fransa Kralı'nın büyük oğlu Charles'ın buyruğuyla Latinceden Fransızcaya çevrilmiştir. Efendimiz, Normandiya Dükü ve Veliaht olan, merhamet ve şefkatle dolu zatın adına. İsrail kavminden bir kişi olan Sahl ibn Bişr şöyle der: Bilesiniz ki göklerde on iki burç bulunur. Bunların altısı eril, altısı dişildir. Koç eril bir burçtur ve gündüz burçları arasında yer alır; Boğa ise dişildir ve gece burçları arasındadır. Aynı düzen içinde on iki burç, biri eril, ardından geleni dişil olmak üzere birbirini izler ve bu sıra on iki burcun sonuna dek sürer.

Bu on iki burcun altısı ufkun üzerinde dosdoğru yükselir; yani yükselişleri ya da doğuşları büsbütün diktir. Kalan altısı ise eğik yükselir; yani çıkışları yatık ve çarpıktır. Dosdoğru yükselenler, Yengeç adı verilen burcun başından Yay adı verilen burcun sonuna kadar uzanan burçlardır.

Bilesiniz ki göklerde on iki burç bulunur. Bunların altısı eril, altısı dişildir.
Özgün metin (İngilizce)
Here begins the book that Sahl made concerning the judgments of astrology, translated from Latin into French by the command of Charles, eldest son of the King of France. In the name of our Lord, Duke of Normandy and Dauphin, full of pity and mercy. Sahl ibn Bishr, a man of the people of Israel, says: Know that there are 12 signs in the heavens. Six of them are masculine and six are feminine. Aries is a masculine sign and is among the signs of the day; Taurus is feminine and among the signs of the night. In like manner, the twelve signs follow one another, one masculine and the next feminine, until the end of the twelve signs. And of these twelve signs, there are six that mount and rise straight up over the horizon—that is to say, their ascendant or rising is quite straight—and six that rise obliquely, meaning they have an oblique and crooked ascent. Those that rise straight are from the beginning of the sign named Cancer until the end of the sign named Sagittarius.

Bu metin neden önemli

Sahl ibn Bişr (Latince Zahel), dokuzuncu yüzyılda yaşamış, İsrail kavminden bir astrolog ve matematikçidir. Arap astroloji geleneğinin Batı'ya aktarılmasında köprü rolü oynayan eserleri, Ortaçağ boyunca önce Latinceye, sonra bu elyazmasında görüldüğü gibi Fransız Kralı'nın büyük oğlu Charles'ın buyruğuyla Fransızcaya çevrilmiştir. Bu giriş metni, hükmî astrolojinin temel dilbilgisini kurar: burçların cinsiyeti, gündüz ve gece bölünmesi, dik ve eğik yükselişleri. Yıldız biliminin bir usta çırak geleneği içinde nasıl aktarıldığını gösteren değerli bir tanıklıktır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Tam Çeviri

Astrolojiye Giriş: On İki Burcun Doğası eserin tamamı, 11 bölüm halinde. 📖 Source Library

1 / 11
← bölümler arasında kaydırın →

Kısım 1 / 11

Arap müneccim Maşallah’ın kaleme aldığı bu fevkalade nadide eser, Fransa Kralı Jean ile birlikte veliaht prens iken Kara Prens Edward tarafından esir edilerek İngiltere’ye getirilen veliaht için tercüme edilmiştir. Karşı sayfadaki kırmızı mürekkeple yazılmış ibarelerden de anlaşılacağı üzere, tercümenin veliaht için yapıldığı muhakkaktır ve veliaht muhtemelen bu eseri beraberinde getirmiştir. Mütercimin ismi son yaprakta zikredilmektedir. İkinci kitabın başlığında yer alan tarihe göre yazma eser 1349 yılına aittir.

Bu yazma eserin ihtiva ettiği pek çok şayanıhayret husus arasında, yerkürenin kutuplardan basık olduğuna dair iddia da yer almaktadır ki bu hakikat daha sonra Sir Isaac Newton tarafından ispat edilmiştir. Her müneccimin kutupların uzamış olduğunu iddia ettiği bir devirde böyle bir tespitte bulunulmuş olması son derece dikkat çekicidir.

Karşı sayfada yer alan arma, yazma eserin sahibi olan ve daha sonra Fransa tahtına cülus eden veliahda aittir.

Mevsimlerin başlangıcında hava durumu nasıl ise, o mevsim boyunca o hal üzere sabit kalır. Şöyle ki, eğer başlangıçta soğuk ise soğuk devam eder; ilkbahar ise ilkbahar, sonbahar ise sonbahar hususiyetlerini muhafaza eder.

Bu burçlardan dördü müşterek burçlardır ki bunlara Arapçada "iki bedenli" manasına gelen "icadeyn" denir. Bunlar İkizler, Başak, Yay ve Balık burçlarıdır. Bunlara müşterek denmesinin sebebi, Güneş bu burçların ortasına geldiğinde havanın karışmasıdır; zira ilk yarıları sıcak iken ikinci yarıları soğuk, yahut ilk yarıları soğuk iken ikinci yarıları sıcak olur. Bu burçların bazıları, meselâ Koç, Boğa, Aslan, Oğlak ve Yay burcunun son kısmı, yeryüzüyle alakalıdır. Bazıları ise ateş tabiatlıdır ki bunlar Koç, Aslan ve Yay burçlarıdır; bu grup birinci üçlüğü teşkil eder. İkinci üçlük toprak tabiatlıdır; bunlar Boğa, Başak ve Oğlak burçlarıdır. Üçüncü üçlük hava tabiatlıdır; insanları, rüzgarları ve berrak olan her şeyi temsil eder ki bunlar İkizler, Terazi ve Kova burçlarıdır. Dördüncü üçlük ise su tabiatlıdır; suyu ve suda yaşayan her şeyi temsil eder ki bunlar Yengeç, Akrep ve Balık burçlarıdır.

Bu burçların bazıları karanlık ve zulmet dolu olarak kabul edilir ki bunlar Terazi ve Oğlak burçlarıdır. Ayrıca Terazi’nin sonu ile Akrep’in başlangıcında "yanık yol" adı verilen asil bir mahal mevcuttur. Bu burçların bazıları yarım sese maliktir; bunlar Başak, Oğlak, Kova, Akrep ve Balık burçlarıdır. Bazıları ise tam sese maliktir; bunlar Boğa, Koç, İkizler, Aslan, Terazi ve Yay burçlarıdır. Bunların arasında Yengeç, Akrep ve Balık gibi dilsiz, yani sessiz olanlar da vardır. Bu burçların bazıları yarım yahut müşterek çocuk verimliliğine işaret eder; yani ne tamamen velut ne de tamamen kısırdırlar ki bunlar Boğa, İkizler ve Kova burçlarıdır. Bazıları ise çok çocuklu olmaya işaret eder ki bunlar Yengeç, Akrep ve Balık burçlarıdır. Bazıları ise tamamen kısırdır; bunlar Koç, Aslan, Başak, Terazi, Yay ve Oğlak burçlarıdır. Bazı burçlar ise dağları, yüksek yerleri ve sualleri temsil eder.

1 / 11

Bu eser Astroloji Koleksiyonu'nun parçasıdır →

Künye
Kaynak eser
Traités d'astrologie arabe (Zahel, Messahallah) / Arap Astrolojisine Dair İncelemeler
Neşir
SourceLibrary.org sayısal basımı, Amsterdam, 2026 (CC BY-SA 4.0)
Konum
Sayfa 7-8 (çeviri alanı), kitap kimliği 695931d8b91a6184ea9433b3
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY-SA 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin, değiştirirseniz aynı lisansla paylaşın). Kullanım & lisans →
Bu Çeviriye AtıfUysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Astrolojiye Giriş: On İki Burcun Doğası. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/sahl-ibn-bishr-astrolojiye-giris
← Kütüphaneye dön